Emekli aylığı bağlandıktan sonra geçim sıkıntısı veya üretken kalmak amacıyla çalışmaya devam etmek isteyenlerin sayısı her geçen gün artıyor.
Ancak SGK Uzmanı Özgür Erdursun, emeklilik sonrası çalışma hayatına atılacak kişilerin Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) konusunda çok dikkatli olması gerektiğini vurguladı. Erdursun, yasal mevzuattaki kritik tarihleri ve farklı gruplara uygulanan özel kuralları tek tek sıraladı.
Özgür Erdursun Yazdı: 1 Ekim 2008 Sonrası Girişliler Yandı!
SGK Uzmanı Özgür Erdursun, 5510 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 tarihinin milat olduğunu belirtti. Bu tarihten sonra ilk kez sigortalı olan kişilerin emekli olduktan sonra yeniden çalışmaya başlamaları halinde büyük bir şokla karşılaşacağını ifade eden Erdursun, şu uyarıları yaptı:
“1 Ekim 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlar emekli olduktan sonra yeniden çalışmaya başlarlarsa, emekli aylıkları çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ödeme döneminden itibaren kesiliyor. Yani bu kişiler hem emekli aylığını alıp hem de SGDP kapsamında çalışamıyor.”
Erdursun, bu kişilerin çalışmaya başladıkları andan itibaren adlarına kısa vadeli, uzun vadeli ve genel sağlık sigortası primlerinin tıpkı normal çalışanlar gibi ödeneceğini; çalışmalarını sonlandırdıklarında ise aylıklarının yeni primler dikkate alınarak sıfırdan yeniden hesaplanıp bağlanacağını aktardı.
1 Ekim 2008 Öncesi Girişliler İçin Eski Sistem Sürüyor
İlk kez sigortalı olduğu tarih 1 Ekim 2008 öncesinde olan şanslı gruptakiler için ise eski avantajlı sistemin devam ettiğini belirten ünlü uzman, şu detayları paylaştı:
Hem Maaş Hem Ücret
“Bu kişiler emekli olduktan sonra hizmet akdiyle (4/a) çalışırlarsa emekli aylıkları kesilmez. İşverenleri tarafından SGK’ya Sosyal Güvenlik Destek Primi ödenir. Dolayısıyla hem emekli aylığı alabilirler hem de çalışabilirler.”
Primi İşveren Ödüyor
“Çalışan emeklilerin en çok merak ettiği konulardan biri budur. SGDP’nin yükümlüsü tamamen işverendir.
Prime esas kazanç üzerinden hesaplanan yüzde 32 oranındaki SGDP, işveren tarafından ödenir. Emekli aylığından ayrıca bir kesinti yapılmaz.”
Tarım, Kamu ve Yurt Dışı Borçlanmasında Kurallar Değişiyor
Erdursun, köşe yazısında farklı sektörler ve özel durumlar için de şu önemli bilgileri derledi:
Yurt Dışında Çalışanlar: Sözleşmesiz ülkelerde Türk işverenler tarafından yurt dışına götürülen emeklilerden SGDP kesilmez. Sadece kısa vadeli kollar ve GSS primi ödenir.
Kamu Kurumları (5335 Sayılı Kanun): 1 Ocak 2005’ten sonra kamu kurumlarında göreve başlayan emekliler, kanuni istisnalar hariç, aylıklarını kestirmeden çalışamazlar.
Yurt Dışı Borçlanması Yapanlar: 19 Haziran 2012’den sonra yapılan düzenlemeyle, yurt dışı borçlanmasıyla emekli olanların da Türkiye’de SGDP kapsamında çalışabilmelerine imkan tanınmıştır.
Tarımda Çalışan Emekliler: Kendi adına ve hesabına tarımsal faaliyette bulunan emeklilerin aylıkları kesilmez ve haklarında SGDP hükümleri uygulanmaz.
Önemli Soru: SGDP Ödenen Süreler Emekli Maaşını Artırır mı?
Çalışan emeklilerin en çok sorduğu sorulardan birine net bir “Hayır” yanıtı veren Özgür Erdursun, yazısını şu teknik gerçekle tamamladı:
“SGDP ödenen süreler; emeklilik için sigortalılık süresine eklenmez, hizmet birleştirmesinde dikkate alınmaz ve ödenen bu primler toplu olarak geri verilmez. Ancak çalışan emeklilerin iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hakları aynen devam eder.”
